1. Tiếp quản Sài Gòn - Gia Định và chuyển dịch cơ cấu hành chính chính trị (1975-1976)
Sự kiện lịch sử ngày 30/4/1975 đánh dấu mốc hoàn toàn giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đồng thời mở ra một chương mới đầy thử thách trong công tác quản trị hành chính và ổn định dân sinh tại đô thị lớn nhất phương Nam.
Ngay sau khi tiếp quản, nhằm thiết lập trật tự trị an và ngăn chặn các nguy cơ bất ổn xã hội, chính quyền cách mạng đã nhanh chóng thành lập Ủy ban Quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định vào ngày 3/5/1975.
Dưới sự điều hành trực tiếp của Thượng tướng Trần Văn Trà trong vai trò Chủ tịch, Ủy ban Quân quản đã quy tụ những nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm chiến trường và quản lý chính trị để thực hiện công tác tiếp quản thiết yếu.
Nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn quân quản này là phân phối lương thực cứu đói cho hơn 5 triệu dân, khôi phục mạng lưới điện nước và giải quyết tình trạng hỗn loạn đô thị sau chiến tranh.
Đến tháng 7/1975, mô hình quản lý hành chính bắt đầu chuyển dịch từ quân quản sang dân sự với sự ra đời của Ủy ban nhân dân Cách mạng thành phố Sài Gòn - Gia Định. Ông Nguyễn Văn Hiếu đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Ủy ban nhân dân Cách mạng từ tháng 7/1975 đến tháng 1/1976, cùng với một ban lãnh đạo mới để từng bước bình thường hóa các hoạt động kinh tế, giáo dục và y tế công cộng.
Sự phân định địa giới hành chính ban đầu của thành phố bao gồm 12 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành, tạo nên một bộ khung quản lý cơ bản cho một siêu đô thị đang trong giai đoạn chuyển đổi cơ cấu kinh tế chính trị.
Mít tinh mừng Ủy ban quân quản TP.Sài Gòn ra mắt ngày 7.5.1975
Cơ cấu Nhân sự Ban lãnh đạo Chính quyền Sài Gòn - Gia Định (1975 - 1976)

Song song với việc củng cố bộ máy hành chính, ý tưởng về một tên gọi mang tính biểu tượng lịch sử cho thành phố đã được đưa vào chương trình nghị sự quốc gia.
Thực tế, đề xuất đổi tên Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh đã có nguồn gốc từ rất sớm. Vào ngày 25/8/1946, trong cuộc họp của phái đoàn đại biểu Nam Bộ tại Hà Nội, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đã đề xuất ý tưởng này và nhận được sự tán thành của 57 đại biểu Nam Bộ, biểu thị khát vọng thống nhất của nhân dân phương Nam. Khát vọng này rực cháy suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ và đi vào thơ ca cách mạng.
Đáng chú ý, tính biểu tượng của tên gọi này mạnh mẽ đến mức vào ngày 12/5/1975, tạp chí Time của Mỹ đã in bản đồ Việt Nam với ngôi sao đánh dấu vị trí Sài Gòn mang dòng chữ "Ho Chi Minh City" trên trang bìa.
Sự kiện pháp lý hóa danh xưng mới diễn ra tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Sáng ngày 2/7/1976, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh.
Việc đổi tên không chỉ là một quyết định hành chính đơn thuần mà mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, thể hiện tình cảm kính yêu vô hạn của nhân dân Nam Bộ đối với Lãnh tụ Hồ Chí Minh, đồng thời khẳng định sự gắn bó máu thịt của vùng đất này trong lòng dân tộc.
Trang báo Cứu Quốc
2. Chiến tranh biên giới Tây Nam và vai trò hậu phương - quốc tế của Thành phố
Chiến tranh biên giới Tây Nam bùng nổ khi tập đoàn Pol Pot - Khmer Đỏ tiến hành các cuộc xâm nhập vũ trang tàn bạo dọc biên giới phía Tây Nam, trực tiếp đe dọa đến an ninh chủ quyền quốc gia và tính mạng của nhân dân.
Trong bối cảnh đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh và còn bộn bề khó khăn, Thành phố Hồ Chí Minh đã đảm nhận sứ mệnh là hậu phương trực tiếp, lớn nhất của tiền tuyến. Thành phố không chỉ chi viện sức người, sức của cho các tỉnh biên giới mà còn là nơi tiếp nhận, điều trị thương bệnh binh và là bàn đạp chiến lược cho các chiến dịch phản công tự vệ.
Một trong những quyết định thực tiễn đầy táo bạo của quân đội Việt Nam trong chiến dịch này là huy động tối đa các nguồn lực kỹ thuật tại chỗ. Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động trưng dụng và sử dụng năng lực của một số cựu binh, kỹ sư thuộc quân đội Sài Gòn cũ có chuyên môn sâu để bảo trì, sửa chữa và vận hành hệ thống vũ khí, khí tài quân sự do Mỹ để lại. Giải pháp mang tính hòa hợp và thực tiễn này đã tối ưu hóa hiệu suất vận hành của các phương tiện cơ giới hạng nặng, góp phần đảm bảo tốc độ hành quân thần tốc của các lực lượng vũ trang.
Sát cánh cùng các đơn vị chủ lực, Lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) Thành phố Hồ Chí Minh đã lập nên những kỳ tích anh dũng trên chiến trường và trong việc thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng. Hàng vạn thanh niên thành phố đã không ngại hiểm nguy ra tiền tuyến thực hiện các nhiệm vụ mở đường, tải đạn, tải thương và xây dựng công sự phòng thủ dưới làn đạn của lính Pol Pot. Sự hy sinh thầm lặng của các đội viên TNXP đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của quân và dân ta.
Thành tựu Phục vụ Chiến đấu và Nghĩa vụ Quốc tế
của Lực lượng TNXP Thành phố Hồ Chí Minh
Chiến đấu trực tiếp
Giao thông công trình
Vận tải chiến trường
Y tế và cứu hộ
Dân vận trên đất bạn
3. Thời kỳ bao cấp, mâu thuẫn xã hội và công cuộc "phá rào" đổi mới tư duy kinh tế
Giai đoạn từ sau năm 1975 đến trước năm 1986 là thời kỳ Thành phố Hồ Chí Minh phải đương đầu với những mâu thuẫn xã hội gay gắt và khủng hoảng kinh tế trầm trọng dưới tác động của cơ chế quản lý tập trung quan liêu, bao cấp.
Sau giải phóng, tình hình an ninh chính trị và trật tự xã hội diễn biến vô cùng phức tạp. Lực lượng công an thành phố vừa phải truy quét các băng nhóm tội phạm hình sự lũng đoạn, vừa phải đấu tranh quyết liệt chống lại các luận điệu kích động, phá hoại đại đoàn kết dân tộc của các phần tử phản động nấp bóng tôn giáo, sắc tộc hòng mưu đồ "phục quốc".
Đến cuối năm 1976 và đầu năm 1977, hơn 500 toán, cụm vũ trang bị triệt hạ, hàng chục tổ chức phản động có quy mô lớn bị trấn áp, góp phần giữ vững chính quyền nhân dân non trẻ.
Về mặt kinh tế, sự đứt gãy của hệ thống phân phối phối hợp với chính sách "ngăn sông cấm chợ" đã đẩy đô thị hơn 5 triệu dân vào tình cảnh thiếu hụt lương thực gay gắt. Giá thu mua lúa gạo áp đặt của nhà nước thấp hơn nhiều so với chi phí sản xuất thực tế khiến nông dân miền Tây không có động lực bán nông sản, dẫn đến cảnh ruộng đất bỏ hoang trong khi người dân thành thị phải xếp hàng rồng rắn chờ nhận từng lạng lương thực độn khoai sắn.
Trước áp lực sinh tồn của nhân dân, hai đời Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh là đồng chí Nguyễn Văn Linh và đồng chí Võ Văn Kiệt đã quyết định "bật đèn xanh", "xé rào" để tìm lối thoát.
Thành phố đã chủ động cho phép các cộng sự thương nghiệp, tiêu biểu như bà Ba Thi (Nguyễn Thị Ráo) và ông Lữ Minh Châu, vượt qua các trạm kiểm soát xuống miền Tây thu mua lúa gạo theo giá thỏa thuận thực tế để cứu đói cho dân.
Những chính sách thử nghiệm táo bạo này - cơ chế hai giá, xóa bỏ chế độ thu mua nghĩa vụ ép buộc, khoán sản phẩm đến việc trao quyền tự chủ kinh doanh cho xí nghiệp nhà nước - lúc đầu bị xem là "phá rào" nhưng thực chất là sự trở về với các quy luật khách quan của thị trường.
Mô hình kinh tế nhiều thành phần dần được khôi phục, giúp tỷ trọng sản xuất công nghiệp của thành phố nhanh chóng vươn lên chiếm hơn 30% tổng sản lượng cả nước vào đầu thập niên 1980. Thực tiễn sinh động của Thành phố Hồ Chí Minh chính là chất liệu và căn cứ khoa học quan trọng nhất giúp Trung ương Đảng hoạch định đường lối Đổi mới tại Đại hội VI (12/1986).
Các quảng cáo phim trên đường phố
4. Vấn đề di cư vượt biên và cơ chế giải quyết mang tính nhân đạo
Khủng hoảng di cư tự phát của một bộ phận người dân bằng đường biển và đường bộ (thường được gọi là hiện tượng "thuyền nhân" - Boat People) trong những năm cuối thập niên 1970 và suốt thập niên 1980 là một trong những trang sử đầy thăng trầm của Thành phố Hồ Chí Minh.
Hiện tượng này xuất phát từ những nguyên nhân đa chiều sâu sắc: những khó khăn nghẹt thở về kinh tế trong thời kỳ bao cấp, sự thay đổi thể chế chính trị đột ngột sau năm 1975, tác động của chính sách cải tạo công thương nghiệp tư doanh, tâm lý hoang mang của một bộ phận gia đình có liên hệ với chế độ cũ và những rạn nứt ngoại giao nghiêm trọng trong khu vực.
Rất nhiều người đã lựa chọn những hành trình vượt biển đầy mạo hiểm, dẫn đến những tổn thất nhân mạng đau xót và tạo nên áp lực chính trị lớn đối với chính quyền thành phố.
Để giải quyết cuộc khủng hoảng di cư tự phát này bằng các giải pháp hòa bình và nhân đạo, Chính phủ Việt Nam đã chủ động phối hợp với Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn (UNHCR) thiết lập Chương trình Ra đi có trật tự (Orderly Departure Program - ODP) vào năm 1979. Chương trình ODP ra đời nhằm mục đích thay thế việc vượt biên tự phát bằng các lộ trình di cư hợp pháp, an toàn thông qua đường hàng không thương mại.
Được quản lý trực tiếp bởi văn phòng ODP đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Bangkok, chương trình đã tạo điều kiện cho hàng trăm nghìn người dân hoàn tất thủ tục xuất cảnh. Bên cạnh diện bảo lãnh thân nhân, chương trình còn mở rộng sang diện nhân đạo khác như Chương trình tiếp nhận cựu học viên cải tạo (Humanitarian Operation - H.O.) và giải quyết tái định cư cho trẻ em lai Mỹ - Việt.
Đến cuối năm 1992, đã có hơn 506.000 người Việt Nam xuất cảnh định cư an toàn tại Hoa Kỳ và các quốc gia châu Âu thông qua cơ chế này.
Sau khi văn phòng ODP chính thức đóng cửa, toàn bộ trách nhiệm xử lý các hồ sơ di trú còn lại đã được bàn giao cho Bộ phận Tái định cư Người tị nạn (RRS) thuộc Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 8/1999. Đây là bước đi mang tính bước ngoặt, chuyển hóa một cuộc xung đột xã hội sâu sắc thành một tiến trình giải quyết ngoại giao nhân đạo, góp phần khép lại quá khứ và mở ra giai đoạn hòa giải dân tộc bền vững.
5. Thời kỳ mở cửa (1986) đến trước đại dịch Covid-19: Kỷ nguyên bứt phá hạ tầng và thu hút dòng vốn
Bước vào thời kỳ mở cửa, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò tiên phong khi biến tư duy "phá rào" thời bao cấp thành năng lực kiến tạo thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thành phố được ví như một "phòng thử nghiệm thể chế" lớn của cả nước, nơi những chính sách thu hút đầu tư nước ngoài đầu tiên được áp dụng thực tế.
Dấu mốc lịch sử cho quá trình này là việc xây dựng Khu chế xuất Tân Thuận vào năm 1991 trên diện tích gần 300 ha. Đây là khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam, được xem là một phép thử táo bạo để chứng minh rằng: nếu có hạ tầng đủ tốt và cơ chế thông thoáng, dòng vốn quốc tế sẽ tự động tìm đến.
Chỉ sau 5 năm hoạt động, hơn 100 doanh nghiệp nước ngoài từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan đã chọn nơi đây làm cứ điểm sản xuất, đặt nền móng cho làn sóng công nghiệp hóa của thành phố.
Sự ra đời của các khu chế xuất Linh Trung, Hiệp Phước và Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP) tiếp tục khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao.
Trên lĩnh vực tài chính, việc khai trương Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) vào năm 2000 đã đặt những viên gạch đầu tiên cho thị trường vốn hiện đại của Việt Nam. Kinh tế thành phố đạt tốc độ tăng trưởng vô cùng ấn tượng: giai đoạn 1991-1995 đạt bình quân 12,62%/năm và liên tục duy trì mức tăng trưởng hai con số trong suốt giai đoạn 1996-2010.
Đi đôi với sự bứt phá về kinh tế, diện mạo đô thị của thành phố cũng ghi nhận những thay đổi mang tầm vóc lịch sử. Việc khánh thành đại lộ Nguyễn Văn Linh vào năm 2007 đã mở toang cánh cửa phát triển về phía Nam, tạo điều kiện hình thành khu đô thị kiểu mẫu Phú Mỹ Hưng văn minh, hiện đại.
Đến năm 2011, việc khánh thành đại lộ Đông Tây (nay là đường Võ Văn Kiệt) và hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn đã tạo nên trục giao thông xương sống nối liền Đông - Tây, khơi dậy tiềm năng phát triển của bán đảo Thủ Thiêm.

Tính đến trước đại dịch Covid-19, thành phố luôn giữ vững vị thế là đầu tàu kinh tế, đóng góp gần 1/3 thu ngân sách quốc gia và giữ vai trò hạt nhân năng động nhất của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
6. Đại dịch Covid-19 năm 2021: Thử thách cực hạn và chiến lược thích ứng
Năm 2021, làn sóng dịch Covid-19 lần thứ tư bùng phát với biến chủng Delta đã đặt Thành phố Hồ Chí Minh vào một thử thách cực hạn chưa từng có trong lịch sử thời bình.
Là tâm dịch của cả nước, thành phố đã phải áp dụng các biện pháp cách ly, giãn cách xã hội nghiêm ngặt nhất theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ liên tục từ ngày 31/5/2021 và kéo dài đến hết ngày 15/9/2021 với nguyên tắc "ai ở đâu thì ở đó".
Hệ thống y tế của thành phố đối mặt với tình trạng quá tải nghiêm trọng khi số ca mắc mới tăng theo cấp số nhân. Vào đỉnh dịch ngày 22/8/2021, số ca tử vong ghi nhận lên tới 340 ca/ngày.
Trước tình thế hiểm nghèo, chính quyền thành phố đã quyết liệt thay đổi chiến lược phòng chống dịch dứt khoát và linh hoạt. Thành phố đã đẩy mạnh xét nghiệm diện rộng để nhanh chóng tách F0 ra khỏi cộng đồng, đồng thời triển khai thí điểm chương trình cách ly F1 và điều trị F0 không triệu chứng tại nhà dưới sự hỗ trợ của các túi thuốc an sinh và mạng lưới Trạm y tế lưu động.
Chiến dịch tiêm chủng vaccine thần tốc được triển khai toàn dân, ưu tiên bao phủ mũi 1 và đẩy nhanh mũi 2, kết hợp cải thiện năng lực cấp cứu của hệ thống 115.
Nhờ các giải pháp đồng bộ, số ca tử vong hằng ngày đã giảm rõ rệt xuống còn 222 ca vào ngày 4/9/2021 và tiếp tục giảm sâu trong những tuần tiếp theo.
Thời điểm đầu dịch Covid-19 bùng phát ở TP.HCM, năng lực xét nghiệm chưa tương xứng với tình hình
Bên cạnh mặt trận y tế, chính quyền thành phố đã đưa ra những quyết sách tài chính và an sinh xã hội chưa từng có tiền lệ để hỗ trợ hàng triệu người lao động tự do, người nghèo bị kẹt lại trong các khu phong tỏa.
Việc sử dụng ngân sách quy mô lớn để chi cho phòng chống dịch và các gói cứu trợ an sinh xã hội là một quyết định khó khăn, gây áp lực lớn lên các cân đối ngân sách khác nhưng đã giải quyết kịp thời nhu cầu bức bách của nhân dân.
Từ ngày 16/9/2021, thành phố bắt đầu thí điểm mở cửa lại các hoạt động sản xuất, dịch vụ có kiểm soát tại Quận 7, Củ Chi, Cần Giờ, cho phép lực lượng giao hàng (shipper) hoạt động liên quận kèm điều kiện tiêm đủ vaccine và xét nghiệm định kỳ.
Việc quản lý bằng hệ thống "thẻ xanh" kết hợp 5K đã mở đường cho thành phố chuyển trạng thái sang thích ứng an toàn, phục hồi kinh tế và lấy lại đà tăng trưởng mạnh mẽ sau đại dịch.
7. Sáp nhập địa giới hành chính theo Nghị quyết 202/2025/QH15: Kiến tạo siêu đô thị chiến lược
Ngày 1/7/2025 đánh dấu một bước ngoặt kiến tạo mang tính lịch sử đối với Thành phố Hồ Chí Minh.
Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội thông qua ngày 12/6/2025 với tỷ lệ tán thành đạt 96,44%, toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã được sáp nhập hoàn toàn vào Thành phố Hồ Chí Minh, lấy tên gọi chung là Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là quyết sách chiến lược của Trung ương nhằm phá vỡ các rào cản địa giới hành chính cũ, tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế và hình thành một siêu đô thị tích hợp đa cực có quy mô, nội lực đủ lớn để cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm tài chính - công nghiệp hàng đầu khu vực và toàn cầu.

Việc sáp nhập đã mang lại cho siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh mới một nguồn lực kinh tế khổng lồ thông qua việc tiếp quản khối tài sản công ước tính hơn 70.000 tỷ đồng. Trong đó, giá trị lớn nhất là phần vốn nhà nước tại Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp (Becamex IDC) trị giá hơn 58.700 tỷ đồng.
Sự hội tụ giữa trung tâm tài chính - dịch vụ chất lượng cao của vùng lõi cũ, thủ phủ sản xuất công nghiệp công nghệ cao của Bình Dương cũ và hệ thống cảng nước sâu kết hợp logistics biển của Bà Rịa – Vũng Tàu cũ đã tạo nên một cấu trúc phát triển hoàn thiện, kết nối chuỗi giá trị từ nghiên cứu chế tạo đến phân phối toàn cầu.
Để quản lý siêu đô thị có quy mô dân số hơn 14 triệu người, bộ máy hành chính đã được sắp xếp lại một cách tinh gọn và đồng bộ. Về mặt hành chính, khu vực tỉnh Bình Dương cũ được tổ chức lại từ 91 đơn vị hành chính cấp xã xuống còn 36 đơn vị (gồm 24 phường mới và 12 xã mới). Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ cũng thực hiện sắp xếp lại các xã, phường và giữ nguyên Đặc khu Côn Đảo làm không gian bảo tồn sinh thái và lịch sử.
Tổng số đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh mới sau sắp xếp là 168 đơn vị, bao gồm 113 phường, 54 xã và 1 đặc khu. Để tinh gọn bộ máy, thành phố đã thông qua đề án giải quyết chế độ cho 9.732 người hoạt động không chuyên trách dôi dư trong năm 2025, và lộ trình tinh giản 12.600 cán bộ, công chức cấp huyện, xã dôi dư hoàn thành trước năm 2029 (trung bình giảm 2.500 người mỗi năm).
Một số đơn vị hành chính ở 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu
Vùng Bình Dương
Giảm từ 91 xuống 36 đơn vịAn Phú + Bình Chuẩn (một phần)
Phường An Phú
Tân Hưng + Lai Hưng + Mỹ Phước (một phần)
Phường Bến Cát
Phú Mỹ + Hòa Phú + Phú Tân + Phú Chánh
Phường Bình Dương
TT Tân Thành + Đất Cuốc + Tân Định
Xã Bắc Tân Uyên
TT Dầu Tiếng + Định An + Định Thành + Định Hiệp
Xã Dầu Tiếng
Vùng Bà Rịa - Vũng Tàu
Sắp xếp hướng đô thị - cảng biểnPhường 1, 2, 3, 4, 5, Thắng Nhì, Thắng Tam (Vũng Tàu)
Phường Vũng Tàu
Phường Phú Mỹ + Phường Mỹ Xuân
Phường Phú Mỹ
Phường Phước Trung + Phước Nguyên + Long Toàn + Phước Hưng
Phường Bà Rịa
Thị trấn Long Hải + xã Phước Tỉnh + xã Phước Hưng
Xã Long Hải
Huyện Côn Đảo
Đặc khu Côn Đảo
Về mặt không gian phát triển, thành phố xác lập mô hình "3 vùng - 1 đặc khu - 3 hành lang - 5 trụ cột" nhằm tối ưu hóa lợi thế so sánh của từng khu vực. Định hướng đến năm 2050 và tầm nhìn 100 năm (đến năm 2125), siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới quy mô dân số từ 20-22 triệu người, GRDP đạt khoảng 1.200 tỷ USD, trở thành trung tâm tài chính - công nghệ toàn cầu và thuộc nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới.
8. Không khí kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/2025)
Năm 2025, cả nước và Thành phố Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) trong bầu không khí hào hùng, xúc động và tự hào. Đây là sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ hòa bình, tái thiết và phát triển rực rỡ của đất nước. Điểm nhấn của lễ kỷ niệm là chương trình diễu binh, diễu hành quy mô lớn diễn ra sáng ngày 30/4/2025 trên các tuyến đường trung tâm thành phố.

Lễ diễu binh quy tụ các khối lực lượng vũ trang nhân dân anh hùng, tái hiện lịch sử oanh liệt của 5 cánh quân tiến về giải phóng Sài Gòn. Không khí buổi lễ thêm phần trang trọng với sự xuất hiện của các khối rước Quốc huy, khối rước chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh và khối biểu tượng 50 năm Thống nhất.
Đặc biệt, lễ kỷ niệm mang đậm tinh thần đoàn kết quốc tế với sự tham gia diễu binh của các đoàn nghi lễ danh dự từ Quân đội nhân dân Cách mạng Lào, Quân đội Hoàng gia Campuchia và Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc.
Các lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam cũng thực hiện các màn bay chào mừng trên bầu trời thành phố, hòa cùng tiếng reo hò của hàng vạn người dân tham dự.

Chào mừng cột mốc vàng này, thành phố đã khánh thành nhiều công trình văn hóa - thể thao có ý nghĩa đặc sắc. Trong đó, Bảo tàng Tôn Đức Thắng mới là công trình đầu tiên được cắt băng khánh thành trong năm 2025, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.
Thành phố cũng tập trung đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng Khu Liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc và phát động phong trào thi đua sâu rộng từ cấp thành phố đến cơ sở, triển khai hàng nghìn công trình an sinh xã hội, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho các gia đình chính sách, người dân có hoàn cảnh khó khăn.
9. Không khí kỷ niệm 50 năm ngày thành phố vinh dự mang tên Bác (2/7/2026)
Tròn một năm sau ngày sáp nhập lịch sử, ngày 2/7/2026, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026). Với chủ đề "Thành phố Hồ Chí Minh - Sáng mãi tên Người", lễ kỷ niệm là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ôn lại chặng đường nửa thế kỷ vươn lên từ hoang tàn chiến tranh, đồng thời khẳng định khát vọng vươn tầm thế giới trong kỷ nguyên mới.

Không khí kỷ niệm 50 năm ngày thành phố vinh dự mang tên Bác (2/7/1976 - 2/7/2026)
Tổng hợp toàn cảnh không khí và các sự kiện diễn ra trong ngày đại lễ 02/07/2026 từ sáng sớm cho đến đêm muộn tại Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước.
Đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng lãnh đạo TP.HCM dâng hoa tại Công viên Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh (đường Nguyễn Huệ) và dâng hương tại Bến Nhà Rồng.
Lễ kỷ niệm chính thức diễn ra trang nghiêm với sự tham dự của các lãnh đạo cấp cao nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo, nhấn mạnh tầm vóc siêu đô thị toàn cầu tương lai của TP.HCM.
TP.HCM và các tỉnh lân cận đồng loạt phát lệnh khởi công, khánh thành hơn 100 dự án hạ tầng kỹ thuật, dân sinh trọng điểm. Triển khai gói an sinh xã hội trị giá hơn 179 tỷ đồng.
Hàng ngàn người dân và du khách tham quan triển lãm 185 bức ảnh tư liệu quý giá tại khu vực trung tâm quận 1 và Đường sách TP.HCM.
Chương trình nghệ thuật kết nối ba điểm cầu chiến lược: Hội trường Thống Nhất (TP.HCM), Khu Trung tâm thành phố mới (Bình Dương) và Quảng trường tháp Tam Thắng (Vũng Tàu).
Trình diễn nghệ thuật ánh sáng mãn nhãn tại UBND TP.HCM. Đúng 21h, bầu trời đồng loạt rực sáng bởi màn trình diễn pháo hoa kéo dài 15 phút tại 16 điểm bắn.
Người dân nán lại lưu niệm tại công viên bờ sông Sài Gòn. Các lực lượng chức năng ứng trực đảm bảo an ninh, trật tự và vệ sinh đô thị, khép lại ngày đại lễ trọn vẹn.
10. Kết luận: Tầm nhìn siêu đô thị tích hợp toàn cầu trong kỷ nguyên mới
Trải qua hành trình hơn nửa thế kỷ từ sau mốc lịch sử 30/4/1975 đến ngày 2/7/2026, Thành phố Hồ Chí Minh đã viết nên một thiên anh hùng ca về sự hồi sinh, đổi mới và bứt phá vĩ đại.
Từ một đô thị chịu tổn thất nặng nề sau chiến tranh, phải đương đầu với muôn vàn khó khăn của thời kỳ bao cấp và chiến tranh biên giới, thành phố đã kiên cường vượt qua thử thách bằng tinh thần năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Những cuộc "phá rào" lịch sử về tư duy kinh tế đã khơi thông nguồn lực phát triển, biến thành phố thành đầu tàu kinh tế dẫn dắt cả nước chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng.
Sự kiện sáp nhập địa giới hành chính theo Nghị quyết 202/2025/QH15 là một bước ngoặt mang tính lịch sử, mở ra không gian phát triển tích hợp đa cực chưa từng có. Việc kết hợp sức mạnh tài chính, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế cảng biển giữa Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã kiến tạo nên một siêu đô thị chiến lược có tầm vóc toàn cầu.
Đứng trước thềm kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với mô hình chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hiệu năng và kỷ cương, Thành phố Hồ Chí Minh tự tin hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số bền vững, khẳng định vị thế trung tâm tài chính - công nghệ hàng đầu châu Á và mãi mãi xứng danh là Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.